۵ عادت مدیران موفق برای جلوگیری از فرسودگی شغلی

روزی من همان مدیری بودم که از بیرون، همه‌چیز را در اختیار داشت. دستاوردهای بزرگی به دست می‌آوردم، مدام نتایج درخشانی خلق می‌کردم و درست از لحظه‌ای که به یک موفقیت می‌رسیدم، به فکر فتح موفقیت بعدی می‌افتادم. تصور می‌کردم این سرعت بی‌وقفه و تلاش تمام‌نشدنی، تنها راهی است که می‌تواند مرا در بالاترین سطح عملکرد نگه دارد. به همین دلیل، بدون توقف به مسیرم ادامه دادم؛ تا زمانی که بدنم مرا مجبور به ایستادن کرد.

ابتلا به یک بیماری نادر و درمان‌ناپذیر خودایمنی، نقطه آغاز این توقف اجباری بود. پس از آن نیز دو بار با سرطان روبه‌رو شدم و بیش از یک دهه از زندگی‌ام را در اتاق‌های انتظار مراکز درمانی گذراندم. زمانی که شرایط، تمام نشانه‌های بیرونی موفقیت را از من گرفت، ناچار شدم با سوالی روبه‌رو شوم که سال‌ها از آن فرار می‌کردم: اگر قرار باشد زندگی همین باشد، واقعا دوست دارم چگونه زندگی کنم؟

فلور مارکس، Fleur Marks، استراتژیست، کوچ بین المللی و سخنرانی شناخته‌شده در حوزه مدیریت کسب‌وکار در این مقاله نوشت: اگر شما هم مدیری بلندپرواز هستید و این روزها از خودتان می‌پرسید آیا راه بهتری برای موفق شدن وجود دارد یا نه، بدانید مشکلی در شما وجود ندارد. فقط سال‌ها بر اساس الگویی اشتباه پیش رفته‌اید. پنج تغییری که در ادامه می‌خوانید، می‌تواند نگاه شما را از نو تنظیم کند تا موفقیت را بدون قربانی کردن سلامت جسم و روان خود تجربه کنید.

۱. به‌جای عملکرد بیشتر، به دنبال اثرگذاری بیشتر باشید

عملکرد بالا یعنی خروجی بیشتر. اما اثرگذاری بالا یعنی خلق نتایجی که واقعا ارزشمند باشند. بیشتر مدیران تمام انرژی خود را صرف افزایش خروجی می‌کنند، در حالی که به‌تدریج از خلق نتایج واقعی فاصله می‌گیرند. من هر دوشنبه صبح، پیش از شروع هفته کاری، حدود ۳۰ دقیقه را به مرور برنامه‌هایم اختصاص می‌دهم و از خودم می‌پرسم:

«این هفته در کجا می‌توانم بیشترین اثرگذاری را داشته باشم؟»

پاسخ این سؤال، 5 اولویت اصلی هفته‌ام را مشخص می‌کند. سپس آن‌ها را در برنامه زمانی خود قرار می‌دهم و هر جلسه یا تعهدی را که واقعا کمکی به پیشبرد اهدافم نمی‌کند، در اولویت پایین‌تری قرار می‌دهم یا حذف می‌کنم.

اگر این کار را انجام ندهید، تمام هفته را صرف واکنش نشان دادن به کارهایی خواهید کرد که فقط فوری به نظر می‌رسند، نه کارهایی که بیشترین ارزش را خلق می‌کنند. به همین دلیل، بهتر است شما هفته خود را طراحی کنید؛ پیش از آنکه برنامه‌های دیگران هفته شما را طراحی کنند.

۲. برای رسیدن به عالی بودن تلاش کنید، نه برای فرسوده شدن

در تمام سال‌هایی که مدیران و افراد موفق را مشاوره داده‌ام، تقریبا همه آن‌ها یک نقطه‌ضعف مشترک داشته‌اند: تصور می‌کنند ظرفیت‌شان بی‌انتهاست.

اما واقعیت این است که چنین ظرفیتی وجود ندارد. هرچه جایگاه بالاتری پیدا کنید، باید با دقت بیشتری از انرژی خود محافظت کنید.

من هر روز صبح سه کاری را مشخص می‌کنم که بیشترین اهمیت را دارند؛ کارهایی که فقط خودم می‌توانم آن‌ها را در سطح موردنیاز انجام دهم.

اگر روزم پر از جلسه باشد، حداقل یک فعالیت مهم را انتخاب می‌کنم که مرا به اهدافم نزدیک‌تر کند. علاوه بر این، تعداد جلسات روزانه‌ام را حداکثر به چهار جلسه محدود کرده‌ام تا همچنان فرصت انجام کارهای عمیق، فکر کردن و رسیدگی به خودم را داشته باشم. پیش از پذیرفتن هر دعوت یا جلسه نیز از خودم می‌پرسم:

«نقش من در این جلسه چیست و دقیقا چه ارزشی می‌توانم ایجاد کنم؟» 

اگر پاسخ روشنی برای این سؤال نداشته باشم، با خیال راحت آن دعوت را رد می‌کنم.

۳. به‌جای تلاش برای ابرقهرمان بودن، زندگی را جشن بگیرید

افراد کمال‌گرا و موفق معمولا در چرخه‌ای گرفتار می‌شوند که هیچ پایانی ندارد. به محض رسیدن به یک قله، نگاهشان به قله بعدی دوخته می‌شود. بار مسئولیت‌ها را به‌تنهایی بر دوش می‌کشند، چون درخواست کمک را نشانه ضعف می‌دانند. آن‌قدر درگیر هدف بعدی هستند که حضور در لحظه اکنون را فراموش می‌کنند و دیگر از زندگی ارزشمندی که خودشان ساخته‌اند، لذت نمی‌برند.

من امروز هر روز، به‌جای تلاش برای تبدیل شدن به یک «ابرقهرمان»، انتخاب می‌کنم که زندگی را جشن بگیرم. این یعنی دیگر سعی نمی‌کنم همه کارها را به هر قیمتی انجام دهم؛ بلکه تلاش می‌کنم در لحظه‌ای که در آن حضور دارم، واقعاً حاضر باشم، نه اینکه فقط با عجله از آن عبور کنم. به خاطر داشته باشید که اعضای تیم شما به یک اجرای بی‌نقص دیگر نیاز ندارند؛ آن‌ها به حضور واقعی شما نیاز دارند.

۴. به جای «تلاش بیشتر»، به «تلاش هوشمندانه و بدون فرسودگی» فکر کنید

بیشتر مدیران بلندپرواز در چرخه‌ای گرفتار می‌شوند که می‌توان آن را «تلاش بی‌وقفه» نامید؛ چرخه‌ای که در آن همیشه باید بیشتر تلاش کنند، بیشتر ثابت کنند و بیشتر بجنگند؛ گویی به محض اینکه دست از تلاش بردارند، ارزش و اعتبارشان نیز از بین خواهد رفت. برای چنین افرادی، کمتر کار کردن یا حتی کمی استراحت کردن، ترسناک به نظر می‌رسد.

اما منظور از تلاش بدون فرسودگی (Effort-less)، تنبلی یا بی‌تفاوتی نیست. این مفهوم یعنی از چرخه فرساینده فشار دائمی خارج شوید و از ظرفیتی واقعی و پایدار رهبری کنید، نه از روی خستگی، اجبار یا اثبات خود.

به این موضوع از زاویه‌ای دیگر نگاه کنید. گوشی تلفن همراه شما برای اینکه دوباره کار کند، باید به شارژ متصل شود. اما مغز انسان دقیقا برعکس عمل می‌کند؛ برای بازیابی توانایی خود، به زمان‌هایی نیاز دارد که از فشار مداوم رها شود.

پژوهش‌های علوم اعصاب نیز این موضوع را تایید می‌کنند. بخش پیش‌پیشانی مغز (Prefrontal Cortex) که مسئول تصمیم‌گیری، تحلیل و تفکر عمیق است، بدون دوره‌های منظم بازیابی انرژی نمی‌تواند عملکرد مطلوب خود را حفظ کند.

با این حال، بسیاری از مدیران از ابتدای روز تا پایان آن، جلسه پشت جلسه برگزار می‌کنند، بدون اینکه حتی چند دقیقه برای فکر کردن داشته باشند. آن‌ها با عجله از یک کار به کار دیگر می‌روند، همیشه احساس کمبود زمان دارند و در نهایت، زمانی که فرصتی برای تصمیم‌گیری‌های مهم پیدا می‌کنند، دیگر انرژی ذهنی لازم برای فکر کردن در اختیار ندارند.

من برای شکستن این چرخه، سه بار در طول روز، هر بار به مدت ۱۰ دقیقه، کاملا از کار فاصله می‌گیرم. نه تلفن همراه، نه ایمیل و نه هیچ فعالیت دیگری. فقط ۱۰ دقیقه توقف. همین قانون ساده «۱۰ دقیقه، سه بار در روز» به من کمک کرده است تا وضوح ذهنی، تمرکز و قدرت تصمیم‌گیری خود را حفظ کنم. ایجاد چنین فضاهایی یک امتیاز یا تجمل نیست؛ بلکه یکی از ضروری‌ترین مهارت‌های رهبری است.

۵. قبل از اینکه از دیگران مراقبت کنید، از خودتان مراقبت کنید

هر صبح از خودم یک سوال ساده می‌پرسم: «امروز چه کاری می‌توانم برای خودم انجام دهم تا حالم بهتر شود؟» گاهی پاسخ این سؤال، فقط ۱۰ دقیقه گفت‌وگو با یکی از دوستان صمیمی‌ام است. گاهی یک پیاده‌روی کوتاه، نوشیدن یک فنجان چای یا هدیه‌ای کوچک به خودم.

بعضی روزها هم شرکت در یک مراسم سنتی نوشیدن چای ژاپنی در پایان روز، همان چیزی است که به آن نیاز دارم. دخترم جمله‌ای دارد که حالا سعی می‌کنم بر اساس آن زندگی کنم:

«هرچه بیشتر از درون سرشار باشی، بیشتر می‌توانی به دیگران ببخشی.»

واقعیت این است که نمی‌توان از ظرفی خالی چیزی بیرون ریخت. همان‌طور که نمی‌توان با انرژی تحلیل‌رفته و خستگی مداوم، الهام‌بخش دیگران بود یا آن‌ها را به‌خوبی رهبری کرد.

رسیدگی به خود، یک فعالیت لوکس یا اختیاری نیست؛ بلکه شرط ادامه دادن مسیر است. اگر می‌خواهید سال‌ها با کیفیت بالا کار کنید، باید یاد بگیرید قبل از خالی شدن کامل انرژی‌تان، آن را دوباره بازیابی کنید.

از همین امروز، یک تغییر کوچک را آغاز کنید

حالا از خودتان این سؤال را بپرسید: «از امروز چه عادت کوچکی را می‌توانم شروع کنم تا به مدیر بهتری تبدیل شوم؟» تقریبا تمام مدیران بلندپروازی که تاکنون با آن‌ها کار کرده‌ام، داستانی مشابه داشته‌اند؛ فقط ظاهر داستان‌ها متفاوت بوده است.

همه آن‌ها مدام در حال دنبال کردن موفقیت بعدی بوده‌اند، همیشه عملکردی قابل‌تحسین از خود نشان داده‌اند و در سکوت، هزینه‌ای پرداخته‌اند که کمتر کسی از آن باخبر بوده است.

فراموش نکنید که این بازنگری قرار نیست از میزان بلندپروازی شما کم کند. هدف این نیست که آرزوهای کوچک‌تری داشته باشید یا کمتر تلاش کنید.

هدف این است که روش رسیدن به موفقیت را تغییر دهید؛ به‌گونه‌ای که در مسیر دستیابی به اهداف، خودتان را از دست ندهید.

موفقیت زمانی ارزشمند است که در کنار آن، سلامت جسم، آرامش ذهن و کیفیت زندگی شما نیز حفظ شود. اگر برای رسیدن به قله، تمام انرژی، روابط و سلامتی خود را قربانی کنید، شاید به موفقیت رسیده باشید، اما بهای آن بسیار سنگین‌تر از چیزی خواهد بود که تصور می‌کردید. بلندپروازی و مراقبت از خود، دو مفهوم متضاد نیستند؛ بلکه در کنار یکدیگر، پایه‌های موفقیتی پایدار را می‌سازند.

موفقیت پایدار، با مدیریت هوشمندانه کارها آغاز می‌شود

بخش مهمی از فشار و فرسودگی مدیران، نه به دلیل کمبود تلاش، بلکه به‌خاطر پراکندگی کارها، جلسات غیرضروری، پیگیری‌های دستی و نداشتن دید شفاف نسبت به وضعیت پروژه‌ها ایجاد می‌شود. زمانی که ابزار مناسبی برای مدیریت وظایف و همکاری تیمی در اختیار داشته باشید، زمان بیشتری برای تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی و تمرکز بر کارهای اثرگذار خواهید داشت.

اگر به دنبال یک پلتفرم مدیریت پروژه آنلاین هستید که بتواند وظایف، پروژه‌ها، ارتباطات تیمی، گزارش‌ها و فرآیندهای کاری را در یک محیط یکپارچه مدیریت کند، میزیتو می‌تواند انتخاب مناسبی برای تیم شما باشد.

با میزیتو می‌توانید پروژه‌های خود را در قالب بورد، گانت چارت، تقویم یا لیست مدیریت کنید، وظایف را بین اعضای تیم توزیع کنید، روند پیشرفت پروژه‌ها را به‌صورت لحظه‌ای زیر نظر داشته باشید و بدون نیاز به ابزارهای متعدد، همکاری تیمی را در یک فضای واحد پیش ببرید.

همین حالا میزیتو را رایگان امتحان کنید و تجربه‌ای ساده‌تر، منظم‌تر و هوشمندانه‌تر از مدیریت پروژه را آغاز کنید.